MARDİN'DEKİ MEDRESELER
Kasımiye Medresesi : Akkoyunlu Hükümdarı Cihangir oğlu Kasım Padişah Mardin'e atandığı zaman, şehri onarmak için hummalı bir faaliyete başlar. Bu özverili çalışmasını taçlandıran ve günümüze kadar mükemmel yapısıyla ayakta durabilen bu çok amaçlı medreseyi yaptırmıştır ( 1469). Tuğlu tonozlu revaklar ve yanlara doğru derin tonozlarla genişletilmiş tromp kubbeli cami, revaklı avluda, büyük eyvanın selsebili kanallarla ortadaki havuza bağlanmıştır. İki teras üzerine iki katlı medrese, cami ve türbe ile birlikte külliye şeklindedir.
Sıtti Radaviye(Hatuniye)Medresesi : 1177 yılında Kutbeddin İlgazi'nin annesi tarafından Sıtraziya Camii ile aynı tarihte Hatuniye Medresesi inşa ettirilmiştir. Hatuniye Medresesi, iki eyvanlı revaklı avlulu, iki katlı bir yapıdır. Ana eyvanının yanında içi rölyef dekorlu tromplu kubbesi ile türbe yer alır. Camii içinde Hz.Muhammed'e ait olduğu kabul gören ayak izi mevcuttur. Lahitler bu yöredeki Artuklu eserlerinin en önemlilerinden biri olan bu medreseyi ayrıcalıklı bir konuma sokar.
Şehidiye Medresesi :
Şehidiye Camii
ile aynı tarihte inşa edildiği rivayet edilen bu medresenin
1214 tarihinde Melik Mansur Nasreddin Artuk Aslan tarafından
yaptırılmıştır. İki eyvanlı olup, kuzey eyvanı sel sebilli diğer eyvan
batıda çapraz tonozlu revakların ortasındadır. Medresenin güneyinde
küçük bir cami vardır. Bu günkü minaresi, Şerefeye çıkılan çift
merdivenleri ile helezonik yapıdadır. 1916 yılında inşa edilmiştir.
Zinciriye(Sultan İsa) Medresesi :
1385 yılında Melik Necmettin İsa Bin Müzaffer Davut Bin El Melik Salih
tarafından yaptırılmıştır. Medresenin girişindeki taş işlemeler dikkat
çekicidir. İki avlulu ve iki katlı olup, avlunun dışında kalan
mekanlarla iyice yayılmış, dilimli kubbeleri ile uzaktan dikkati çeker.
Medresede Sultan İsa Türbesi ve bir çok eski kitabeler mevcuttur.
Medresenin yüksekte kurulmasının amacı, rasathane olarak
kullanıldığındandır. Mihrapta kullanılan taşa ışık vurunca renk
cümbüşüne dönüşür. Müze olarak da kullanılmıştır.
Altun Boğa Medresesi :
Melik Mansur
Ahmet Küçük'ün veziri Altun Boğa tarafından 1364 yılında yaptırılmıştır.
Şah Sultan Hatun Medresesi :
Akkoyunlu hükümdarı Kasım Bin Cihangirin yeğeni İbrahim Bey tarafından
yaptırılmıştır. Medrese, Teker mahallesinde bulunmaktadır.
Hüsamiye Medresesi : Artukoğlu
Hüsamettin Timurtaş tarafından yaptırıldığı bilinmektedir.
Muzafferiye Medresesi :
Artukoğlu
Melik Muzaffer Karaaslan tarafından siyah beyaz taşlardan
yaptırılmıştır. Kale eteğinde önemli bir yapı konumunda iken bugün
herhangi bir buluntusu yoktur.
Savur Kapı Medresesi :
Kim tarafından
ve hangi tarihte inşa ettirildiği bilinmemekle beraber, yapısal
özellikleriyle Artuk mimarisini yansıtır.
Melik Mansur Medresesi :
Artuklu
eseri olan bu yapı Gül Mahallesinin kuzeydoğusundadır. İçinde lahitlerin
bulunduğu bu medrese günümüzde Mescit olarak kullanılmaktadır.